Fed-bestuurder Christopher Waller wil dat getokeniseerde activa steunen op traditionele betalingsrails van de centrale bank, om liquiditeit en stabiliteit in de financiële sector te waarborgen.
Financiële instellingen en cryptobedrijven die rekenden op een snelle vervanging van de klassieke financiële infrastructuur door autonome blockchainnetwerken, stuitten dinsdag op een duidelijke grens vanuit de Amerikaanse centrale bank. Tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van The Clearing House in New York stelde Federal Reserve-bestuurder Christopher Waller op 17 november 2026 onomwonden dat traditionele betalingsrails de onmisbare ruggengraat moeten blijven voor getokeniseerde effecten en digitaal geld. De hoop van technologiespelers dat atomaire afwikkeling op openbare blockchains het hele banksysteem overbodig zou maken, strookt volgens de centrale bankier niet met de manier waarop kapitaalmarkten daadwerkelijk met liquiditeit omgaan.
De verklaring van Waller markeert een belangrijk moment in het debat over vermogenstokenisatie. Waar voorstanders van gedecentraliseerde technologie al jaren betogen dat activa en betalingen gelijktijdig en rechtstreeks tussen partijen moeten wisselen, benadrukte de Fed-bestuurder dat centralebankgeld het uiteindelijke ankerpunt moet blijven. Volgens Waller hoeft centralebankgeld weliswaar niet in elke afzonderlijke transactie of op ieder platform te worden ingezet, maar is de aanwezigheid ervan aan de basis van het financieel stelsel een absolute vereiste om het vertrouwen tussen partijen te bewaren.
De voorgeschiedenis van Wallers pragmatische technologiestandpunt
De stellingname van Waller komt niet uit de lucht vallen, maar vormt het sluitstuk van een jarenlang afgebakende doctrine. Waller, die in 2020 door toenmalig president Donald Trump werd benoemd bij de Federal Reserve, staat in Washington bekend als een van de meest uitgesproken voorstanders van financiële vernieuwing binnen het bestuur. Al tijdens de editie van dezelfde The Clearing House-conferentie in november 2024 schetste hij een strikte taakverdeling: de private sector moet concurrerende diensten ontwikkelen, terwijl de centrale bank de betrouwbare kerninfrastructuur voor clearing en afwikkeling levert.
In september 2025 borduurde hij daarop voort door te stellen dat private stablecoins een nuttige betalingsoptie kunnen zijn, mits die netwerken naadloos koppelen aan bestaande betalingskanalen. Waller was tevens de drijvende kracht achter het voorstel voor zogeheten versoberde master accounts bij de Fed. Die rekeningen zouden technologie- en cryptobedrijven rechtstreeks toegang moeten geven tot het centrale betalingssysteem zonder dat zij onderworpen worden aan de volledige administratieve lasten van een traditionele bankvergunning. Toch blijkt uit zijn toespraak in New York dat deze openheid niet gelijkstaat aan het overdragen van de controle over de afwikkelingsinfrastructuur.
Opmerkelijk was dat Waller in New York expliciet aangaf dat zijn uitspraken op persoonlijke titel waren gedaan en niet noodzakelijk het beleid van het Federal Reserve Board of het rentecomité weerspiegelen. Het voorbereide document kondigde dan ook geen formele beleidswijzigingen aan voor de toegang tot centralebankrekeningen of voor het toezicht op getokeniseerde bankproducten. Wel legt zijn pleidooi bloot hoe diep de verdeeldheid binnen de centrale bank inmiddels reikt over de technologische koers van het betalingsverkeer.
Waarom atomaire afwikkeling botst met de marges van commerciële banken
De kern van Wallers betoog draait om een technisch, maar cruciaal verschil tussen twee afwikkelingsmethoden: atomaire afwikkeling tegenover periodieke nettoverrekening. Bij atomaire afwikkeling, zoals dat op blockchains gebeurt via slimme contracten, wisselen het effect en het geld op exact hetzelfde moment van eigenaar. Is er bij een van de partijen onvoldoende saldo, dan ketst de transactie in haar geheel af. Dat voorkomt leveringsrisico, maar vergt wel dat marktpartijen voor elke losse transactie vooraf de volledige honderd procent aan liquide middelen beschikbaar hebben.
Voor commerciële banken en institutionele beurshuizen is die permanente voorfinanciering een kostbare nachtmerrie. Wij zien vooral dat een verplichte overstap naar atomaire afwikkeling de rentemarges en de kaspositie van handelsbanken zwaar zou uithollen, omdat instellingen dan enorme liquiditeitsbuffers moeten aanhouden die anders renderen op de geldmarkt. Door transacties gedurende de dag via traditionele betalingsrails te bundelen en slechts het nettobedrag tussen banken te verrekenen, besparen financiële instellingen vele miljarden aan kapitaalbeslag. Waller wees er daarom op dat netto- en batchafwikkeling onmisbaar blijven in kapitaalmarkten met grote handelsvolumes waar liquiditeitsbehoud prioriteit heeft.
Daarnaast wees de centrale bankier op de juridische haken en ogen van openbare netwerken. Het louter verplaatsen van een token tussen twee digitale portefeuilles schept op zichzelf nog geen institutioneel vertrouwen. Eigendomsrechten, identiteitscontroles, faillissementswetgeving en de afdwingbaarheid van eigendomstitels moeten buiten kijf staan wanneer bezittingen van het ene netwerk naar het andere verhuizen. Voor systeemrelevante betalingen pleitte Waller dan ook voor conservatieve netwerkontwerpen die privacy en centrale controle verkiezen boven de grenzeloze vrijheid van open source protocollen.
Wie er wint en verliest bij het behoud van traditionele rails
Het beleidsmatige anker dat Waller uitwerpt, creëert een duidelijk verdeeld speelveld tussen gevestigde financiële conglomeraten en opkomende cryptobedrijven. De grote winnaars van deze benadering zijn de gevestigde handelsbanken en betalingsverwerkers. Zij behouden hun sleutelpositie als poortwachters van het geldstelsel en kunnen tokenisatie inzetten als interne efficiëntieslag, zonder dat hun bewaar- en nettingdiensten buitenspel komen te staan.
- Grote banken: Behouden hun liquiditeitsvoordeel doordat zij via centralebankreserves kunnen blijven verrekenen zonder bruto voorfinanciering.
- Gereguleerde bewaarders: Zien hun rol bevestigd omdat wettelijke eigendomstitels en faillissementsbestendigheid zwaarder wegen dan louter computercode.
- Pure blockchainprotocollen: Verliezen marktaandeel bij institutionele partijen doordat openbare netwerken worden gemeden voor grote financiële transacties.
- Niet-bancaire uitgevers van stablecoins: Blijven afhankelijk van traditionele bankrelaties voor hun reserves en conversies naar fiduciair geld.
Aan de verliezende kant staan fintechbedrijven en aanbieders van openbare layer-1 blockchains die hoopten de traditionele clearinginstituten volledig te omzeilen. Als centrale banken eisen dat de uiteindelijke afwikkeling via hun eigen systemen verloopt, worden cryptoplatforms gedegradeerd tot een loutere registratielaag. Wij houden het erop dat de marges in de sector hierdoor verschuiven naar de partijen die de wettelijke brug naar centralebankgeld beheren, terwijl pure netwerkexploitanten moeten concurreren op minimale verwerkingsvergoedingen.
Gevolgen voor de Europese spaarder en vermogensbeheerder
Hoewel de woorden van Waller gericht waren aan een publiek in New York, werken de principes rechtstreeks door naar de Europese markt. In België en Nederland bereiden banken zich onder het toezicht van de Europese Centrale Bank en nationale beurswaakhonden zoals de FSMA en de AFM voor op getokeniseerde bankdeposito’s. De Europese MiCA-verordening stelt inmiddels strenge kapitaal- en reserve-eisen aan uitgevers van stablecoins, waardoor het onderscheid tussen privaat programmeerbaar geld en gereguleerd bankgeld ook hier scherper wordt dan ooit.
Voor de gewone Europese spaarder betekent deze koers dat de vertrouwde bescherming van het depositogarantiestelsel van 100.000 euro per bank behouden blijft wanneer spaargeld wordt omgezet in getokeniseerde deposito’s. Wie daarentegen kiest voor private dollar- of eurostablecoins, draagt het tegenpartijrisico van de reservebeheerder zonder dat er een centrale bank klaarstaat als ultieme geldschieter. Ondernemers die grensoverschrijdend zakendoen, zullen merken dat de beloofde directe afwikkeling via blockchains in de praktijk toch afhankelijk blijft van de openingstijden en nettingcycli van het interbancaire betalingsverkeer.
Ook voor vermogensbeheerders in Amsterdam en Brussel heeft het betoog directe consequenties. Wie getokeniseerde obligaties of aandelen aankoopt, moet rekening houden met gescheiden liquiditeitspools. Het voordeel van 24/7 verhandelbaarheid op een blockchain wordt gedeeltelijk tenietgedaan als de cashpoot van de transactie pas tijdens reguliere bankuren definitief kan worden vereffend in centralebankgeld. De operationele kosten van vermogensbeheerders blijven hierdoor hoger dan technologielobbyisten hadden voorgespiegeld.
Kritische tegenargumenten en de dreiging van razendsnelle bankruns
De stelling van Waller dat tokenisatie en betalingsrails harmonieus kunnen samengaan, stuit echter binnen de Federal Reserve zelf op zware scepsis. Vrijwel gelijktijdig met Wallers toespraak waarschuwde zijn mede-gouverneur Michael Barr voor de acute gevaren van geautomatiseerde systemen. Volgens Barr kunnen autonome softwareprogramma’s en artificiële intelligentie die zelfstandig transacties uitvoeren, binnen enkele minuten een bankrun ontketenen zodra er twijfel ontstaat over de solvabiliteit van een instelling.
Waar Waller opmerkte dat artificiële intelligentie en tokenisatie elkaar kunnen versterken, toont het standpunt van Barr aan dat dezelfde technologie de liquiditeitsbuffers van banken kan verpulveren. Als geautomatiseerde software zonder menselijke tussenkomst direct deposito’s kan weghalen bij geruchten, biedt een traditioneel betalingssysteem weinig bescherming tegen liquiditeitsschokken. Critici werpen dan ook op dat het vasthouden aan traditionele rails een schijnveiligheid creëert zolang de transactiesnelheid aan de gebruikerskant exponentieel toeneemt.
Wat zou onze voorzichtige conclusie over het behoud van traditionele rails doen wankelen? Als het volume van institutionele afwikkelingen op openbare blockchains zonder tussenkomst van centralebankgeld aantoonbaar zou stijgen tot meer dan 30 procent van de totale dagelijkse interbancaire geldstromen, verliest de centrale bank haar feitelijke ankerfunctie. Zolang die volumes echter verwaarloosbaar klein blijven ten opzichte van de biljoenen dollars en euro’s die dagelijks door traditionele vereffeningssystemen stromen, blijft Wallers analyse het meest realistische scenario.
Het wantrouwen in de markt werd op de dag van Wallers toespraak overigens weerspiegeld in het bredere sentiment rond digitale activa. Volgens marktmetingen van Block #9 op 17 november om 18:31 noteerde Bitcoin op 57.854 euro, een daling van 1,8 procent over 24 uur en een verlies van 21,5 procent over dertig dagen, waarmee de munt 46 procent onder zijn recordkoers bleef hangen. Met een stand van 12 op 100 op de angst-en-hebzuchtmeter heerste er extreme angst onder beleggers. Dergelijke marktomstandigheden verklaren precies waarom institutionele toezichthouders weigeren om de afwikkeling van het financiële systeem toe te vertrouwen aan volatiele cryptonetwerken.
Twee scenario’s voor de toekomst van financieel betalingsverkeer
De visie van Waller dwingt de financiële wereld om rekening te houden met twee uiteenlopende ontwikkelingspaden voor de komende jaren:
- Het hybride integratiescenario: Grote banken rollen getokeniseerde deposito’s uit op besloten, gereguleerde netwerken die via interfaces rechtstreeks koppelen aan het centralebanknetwerk. In dit model worden stablecoins voornamelijk gebruikt voor kleinere retailtransacties en grensoverschrijdende betalingen, terwijl het wholesale betalingsverkeer stevig verankerd blijft in batchverwerking via de centrale bank.
- Het parallelle schaduwstelsel: Mocht de regelgeving rond traditionele betalingsrails te stroef blijken voor snelle AI-toepassingen, dan wijken internationale bedrijven uit naar private stablecoins en buitenlandse netwerken die volledig buiten de greep van westerse centrale banken opereren. Dat leidt tot liquiditeitsfragmentatie en een verhoogd systeemrisico, waarbij toezichthouders de controle over de geldcreatie dreigen kwijt te raken.
Of de Federal Reserve erin slaagt om haar centrale rol te behouden, hangt af van de snelheid waarmee centrale banken hun eigen systemen openstellen voor technologische vernieuwers. Zolang centrale bankiers zoals Waller blijven hameren op het primaat van centralebankgeld, blijft de beloofde cryptorevolutie op Wall Street voorlopig een gecontroleerde evolutie binnen de bestaande kaders.














